Excel i Arkusze Google mają wbudowane funkcje, które losują liczby. Wystarczy jedna krótka formuła, żeby wypełnić kolumnę danymi testowymi, wybrać osobę z listy albo przygotować zestaw zadań z innymi liczbami dla każdego ucznia.
W tym poradniku przechodzimy od pierwszej formuły do bardziej złożonych przypadków: losowania z listy, losowych dat i losowania bez powtórzeń. Opisujemy też, jak zatrzymać przeliczanie, bo właśnie to najczęściej zaskakuje przy pracy z losowymi wartościami. Jeśli potrzebujesz liczb tylko raz, możesz je też wylosować w naszym generatorze liczb i wkleić do arkusza.
Losowanie krok po kroku
Zrzuty ekranu pochodzą z Arkuszy Google, ale w Excelu wszystko wygląda i działa tak samo. Polskie wersje obu programów używają tych samych nazw funkcji.
-
Wpisz formułę LOS()
Kliknij dowolną komórkę i wpisz
=LOS(). Funkcja nie ma argumentów. Zwraca ułamek z przedziału od 0 do 1, przy czym 0 może się pojawić, a 1 nigdy.
Formuła w komórce A1. Podgląd nad paskiem formuły pokazuje już przykładowy wynik. -
Skopiuj formułę na kolejne komórki
Zatwierdź formułę klawiszem Enter. Żeby dostać więcej liczb, chwyć mały kwadrat w prawym dolnym rogu komórki, czyli uchwyt wypełniania, i przeciągnij go w dół albo w bok. W każdej komórce pojawi się inna liczba.
Zakres A1:A7 po przeciągnięciu uchwytu. Każda komórka ma inny wynik.
Po kliknięciu w pasek formuły Arkusze pokazują opis funkcji: liczba z zakresu od 0 do 1 wyłącznie. -
Losuj liczby całkowite z zakresu
Do liczb całkowitych służy
=LOS.ZAKR(dół; góra). Formuła=LOS.ZAKR(1; 100)zwraca liczbę od 1 do 100, a obie granice mogą zostać wylosowane.
Formuła w komórce B1. Podgląd nad paskiem formuły pokazuje przykładowy wynik, tutaj 34.
Podpowiedź wyjaśnia oba argumenty: dół i góra to granice zakresu losowania.
Funkcje losujące w skrócie
Do losowania wystarczą trzy funkcje. Pozostałe z tabeli przydają się, kiedy wynik trzeba zaokrąglić, zamienić na tekst albo wybrać z listy.
| Funkcja | Co robi | Przykład |
|---|---|---|
LOS() po angielsku RAND() | ułamek od 0 do 1 | =LOS() |
LOS.ZAKR() po angielsku RANDBETWEEN() | liczba całkowita z zakresu | =LOS.ZAKR(1; 100) |
LOSOWA.TABLICA() po angielsku RANDARRAY() | cały zakres losowych liczb jedną formułą | =LOSOWA.TABLICA(5; 3) |
ZAOKR() po angielsku ROUND() | zaokrąglenie do podanej liczby miejsc | =ZAOKR(LOS(); 2) |
JEŻELI() po angielsku IF() | wynik zależny od wylosowanej wartości | =JEŻELI(LOS()>0,5; "A"; "B") |
INDEKS() po angielsku INDEX() | element listy o wylosowanym numerze | =INDEKS(A1:A10; LOS.ZAKR(1; 10)) |
LOSOWA.TABLICA() jest dostępna w Excelu 2021 i Microsoft 365. Starsze wersje Excela jej nie mają. W Arkuszach Google odpowiednik RANDARRAY() przyjmuje tylko liczbę wierszy i kolumn, więc zawsze zwraca ułamki od 0 do 1.
Formuły do konkretnych zadań
Same funkcje losujące rzadko wystarczają. Dopiero w połączeniu z innymi formułami dają dane w takim kształcie, jakiego potrzebujesz.
Ułamek z wybranego zakresu
LOS.ZAKR() zwraca tylko liczby całkowite. Ułamek z dowolnego przedziału dostaniesz, mnożąc wynik LOS() przez szerokość przedziału i dodając jego dolną granicę:
=LOS()*(góra - dół) + dół Formuła =LOS()*(50-10)+10 daje liczbę od 10 do 50. Jeśli wystarczą dwa miejsca po przecinku, obejmij ją funkcją ZAOKR():
=ZAOKR(LOS()*(50-10)+10; 2)Losowy element z listy
Masz w kolumnie A imiona, nazwy miast albo kategorie i chcesz wybrać jedną pozycję? Połącz INDEKS() z LOS.ZAKR():
=INDEKS(A1:A20; LOS.ZAKR(1; ILE.NIEPUSTYCH(A1:A20))) ILE.NIEPUSTYCH() (po angielsku COUNTA()) liczy wypełnione komórki. Dzięki temu formuła sama uwzględni pozycje, które dopiszesz do listy albo z niej usuniesz, o ile mieszczą się w zakresie A1:A20. Do losowania imion bez arkusza możesz użyć losowania imion.
Losowa data
Arkusz przechowuje daty jako kolejne liczby, więc LOS.ZAKR() losuje je tak samo jak zwykłe liczby:
=LOS.ZAKR(DATA(2026;1;1); DATA(2026;12;31))Jeśli w komórce widać liczbę w rodzaju 46100, zmień jej format na datę. Gotowe daty z wybranego przedziału wylosujesz też w generatorze losowych dat.
Losowanie bez powtórzeń
LOS.ZAKR() w kilku komórkach może wylosować tę samą liczbę dwa razy. Gdy wyniki muszą być różne, na przykład przy wyborze trzech zwycięzców spośród uczestników, potrzebna jest kolumna pomocnicza:
- Obok listy, którą chcesz przetasować, wpisz w każdym wierszu
=LOS(). - Posortuj całą tabelę według kolumny z liczbami losowymi.
- Weź tyle pierwszych wierszy, ile potrzebujesz. Żaden element się w nich nie powtórzy.
Ten sam sposób tasuje całą listę, na przykład kolejność wystąpień. Jeśli wolisz nie robić tego ręcznie, generator liczb ma opcję losowania bez powtórzeń, a mieszanie listy ustawi pozycje w losowej kolejności.
Cała tabela jedną formułą
W Excelu 2021 i Microsoft 365 nie trzeba przeciągać formuły. LOSOWA.TABLICA() sama wypełnia zakres, a jej argumenty to kolejno liczba wierszy, liczba kolumn, najmniejsza i największa wartość oraz informacja, czy wynik ma być liczbą całkowitą:
=LOSOWA.TABLICA(10; 3; 1; 100; PRAWDA) Ta formuła wypełnia 10 wierszy i 3 kolumny liczbami całkowitymi od 1 do 100. Bez ostatnich trzech argumentów, czyli w postaci =LOSOWA.TABLICA(10; 3), zwraca ułamki od 0 do 1.
Do czego się to przydaje
Najczęściej losowe liczby w arkuszu służą jako dane testowe. Zanim do raportu trafią prawdziwe dane, można na losowych sprawdzić formuły, wykresy i tabele przestawne. Ten sam sposób pomaga przy projektowaniu dashboardu, kiedy wykres musi coś pokazywać, a dane jeszcze nie spłynęły. Gotowe zestawy z imionami, adresami czy numerami telefonów przygotujesz w generatorze danych testowych.
- Symulacje
- Metoda Monte Carlo polega na wielokrotnym losowaniu: tysiąc wierszy z różnymi wynikami pokazuje, jak mogą się rozkładać przychody albo koszty projektu.
- Dobór próby
- Losowo wybrane rekordy z dużej tabeli nadają się do ankiety, kontroli jakości albo audytu.
- Szkoła
- Nauczyciel może przygotować kartkówki, w których każdy uczeń dostaje zadania z innymi liczbami.
- Przydziały
- Kolejność prezentacji, podział zadań w zespole albo wybór zwycięzcy konkursu da się rozstrzygnąć jedną kolumną z
LOS().
Na co uważać
Zamrażanie wyników
Skoro formuły losują od nowa przy każdym przeliczeniu, wynik losowania trzeba utrwalić. Zaznacz komórki, skopiuj je i wklej w to samo miejsce jako same wartości. W Arkuszach Google zrobisz to skrótem Ctrl+Shift+V. W Excelu wybierz Wklej specjalnie, a potem Wartości (okno otwiera skrót Ctrl+Alt+V). Nowsze wersje Excela z Microsoft 365 obsługują też Ctrl+Shift+V. Od tej chwili w komórkach są zwykłe liczby.
Częstotliwość przeliczania
W Arkuszach Google, w ustawieniach arkusza na karcie Obliczenia, możesz ustawić przeliczanie co minutę albo co godzinę. Wtedy LOS() zmienia wynik nawet wtedy, gdy nikt nie edytuje pliku. Jeśli liczby skaczą bez powodu, sprawdź to ustawienie.
Powtarzalność
Formułom LOS() i LOS.ZAKR() nie da się podać ziarna, czyli wartości początkowej, od której zależy ciąg wyników. Nie odtworzysz więc tego samego losowania drugi raz. Jeśli potrzebujesz powtarzalnych wyników, zachowaj je jako wartości albo użyj makra w VBA lub skryptu w Apps Script. W Excelu na Windows jest też dodatek Analysis ToolPak, którego narzędzie do generowania liczb losowych przyjmuje ziarno.
Wydajność
Tysiące komórek z LOS() spowalniają arkusz, bo każda zmiana uruchamia losowanie we wszystkich naraz. Przy dużych zbiorach lepiej wygenerować liczby raz, wkleić je jako wartości i usunąć formuły.
Bezpieczeństwo
Arkusze losują generatorem pseudolosowym. Do gier, testów i symulacji to wystarcza, ale do haseł, kodów dostępu czy kluczy już nie. Do takich celów użyj generatora haseł, który korzysta z generatora kryptograficznego. Różnicę między tymi rodzajami opisujemy w artykule o generatorach pseudolosowych i kryptograficznych.
Często zadawane pytania
Jak wylosować liczbę w Excelu?
Wpisz w komórce =LOS(), jeśli potrzebujesz ułamka od 0 do 1, albo =LOS.ZAKR(1; 100), jeśli chcesz liczbę całkowitą z zakresu od 1 do 100.
W angielskiej wersji Excela te funkcje nazywają się RAND() i RANDBETWEEN(). Wynik zmienia się przy każdym przeliczeniu arkusza.
Czy funkcje losujące w Excelu i Arkuszach Google są takie same?
LOS() i LOS.ZAKR() działają w obu programach tak samo i mają te same polskie nazwy. Arkusze Google pokazują je jednak po polsku tylko wtedy, gdy konto Google ma ustawiony język polski i w ustawieniach arkusza wyłączono zawsze używanie angielskich nazw funkcji. Angielskie nazwy RAND() i RANDBETWEEN() działają w Arkuszach zawsze.
Różnica pojawia się przy LOSOWA.TABLICA(): w Arkuszach Google odpowiednik RANDARRAY() przyjmuje tylko liczbę wierszy i kolumn.
Jak wygenerować wiele losowych liczb jednocześnie?
Wpisz formułę w jednej komórce i przeciągnij uchwyt wypełniania, czyli mały kwadrat w prawym dolnym rogu komórki, w dół albo w bok.
W Excelu 2021 i Microsoft 365 możesz też użyć jednej formuły =LOSOWA.TABLICA(10; 1; 1; 100; PRAWDA), która od razu wypełni 10 komórek liczbami całkowitymi od 1 do 100.
Jak zatrzymać przeliczanie losowych liczb w arkuszu?
Zaznacz komórki z formułami, skopiuj je i wklej w to samo miejsce jako same wartości. W Arkuszach Google służy do tego skrót Ctrl+Shift+V. W Excelu wybierz Wklej specjalnie i opcję Wartości (Ctrl+Alt+V otwiera to okno).
Po tej operacji w komórkach zostają zwykłe liczby, które już się nie zmienią.
Jak wygenerować losowe liczby z miejscami dziesiętnymi w określonym zakresie?
Użyj formuły =LOS()*(góra-dół)+dół. Na przykład =LOS()*(100-10)+10 daje liczbę od 10 do 100.
Żeby zostawić dwa miejsca po przecinku, obejmij całość funkcją ZAOKR(): =ZAOKR(LOS()*(100-10)+10; 2).
Czy istnieje szybszy sposób na generowanie dużej ilości liczb niż arkusz kalkulacyjny?
Jeśli liczby są potrzebne raz, szybciej będzie wylosować je w generatorze liczb i wkleić do arkusza.
Nie trzeba wtedy pisać formuł ani pilnować, żeby wyniki nie przeliczyły się przy kolejnej edycji.