Jak działa losowanie tak nie

Losowanie tak nie odpowiada na pytanie zamknięte jednym słowem: TAK albo NIE. Wpisujesz pytanie, klikasz przycisk i od razu widzisz odpowiedź. Obie mają po 50% szans, a każde losowanie jest osobne, więc wcześniejsze wyniki niczego nie zmieniają.

Pytanie nie jest obowiązkowe. Jeśli je wpiszesz, pojawi się nad odpowiedzią i w historii 20 ostatnich losowań. Pod odpowiedzią widać też bilans: ile razy wypadło TAK, ile NIE i jaki to procent. Historię i bilans zapisuje Twoja przeglądarka, na serwer nic nie trafia.

Jak wylosować odpowiedź

  1. Wpisz pytanie, na które da się odpowiedzieć tak albo nie. Możesz też zostawić pole puste.
  2. Kliknij Losuj odpowiedź albo naciśnij Enter w polu pytania.
  3. Odczytaj wynik. Żeby zapytać o coś innego, zmień pytanie i kliknij Losuj jeszcze raz.

Przycisk Wyczyść usuwa historię i zeruje bilans. Przydaje się, gdy pokazujesz narzędzie innym albo zaczynasz nową serię, na przykład na lekcji.

Kiedy losowanie się przydaje

Drobne codzienne wybory

Iść na spacer czy zostać w domu, zamówić jedzenie czy gotować. Gdy obie opcje są dobre, losowanie kończy wahanie szybciej niż kolejna lista za i przeciw.

Gry i zabawy

Na imprezie losowanie może zdecydować, czy gracz wykonuje zadanie, czy przechodzi dalej. Wyniku nie da się podważyć, bo nikt na niego nie miał wpływu.

Remis w grupie

Gdy głosy rozłożyły się po równo, a argumenty już padły, losowanie rozstrzyga sprawę bez przeciągania dyskusji.

Lekcje matematyki

Seria kilkudziesięciu losowań dobrze pokazuje, jak bilans zbliża się do połowy i jak często pojawiają się długie serie tej samej odpowiedzi.

Test monety: co mówi Twoja reakcja

Duński poeta i naukowiec Piet Hein opisał ten trik w krótkim wierszu „A Psychological Tip”. Kiedy nie możesz się zdecydować, rzuć monetą. Nie po to, żeby los wybrał za Ciebie, tylko dlatego, że w chwili, gdy moneta jest w powietrzu, nagle wiesz, na co liczysz.

Losowanie tak nie działa tak samo. Spójrz na swoją pierwszą reakcję. Ulga przy TAK albo zawód przy NIE mówią więcej niż sam wynik, a odpowiedź możesz potem przyjąć albo odrzucić.

Ekonomista Steven Levitt sprawdził to na dużej grupie. W jego eksperymencie ponad 20 tysięcy osób, które nie mogły podjąć decyzji, rzucało wirtualną monetą. Przy ważnych sprawach, takich jak odejście z pracy, ci, którym moneta wskazała zmianę, częściej ją wprowadzali. Po dwóch i po sześciu miesiącach deklarowali też, że są szczęśliwsi. Levitt wnioskuje, że przy dużych zmianach ludzie bywają zbyt ostrożni. Wyniki ukazały się w 2021 roku w czasopiśmie Review of Economic Studies. Trzeba pamiętać, że uczestnicy sami zgłosili się po pomoc w decyzji, a szczęście oceniali sami.

Szanse, serie i błąd hazardzisty

Generator używa funkcji Math.random(), która zwraca liczbę z przedziału od 0 do 1. Jeśli wynik jest mniejszy niż 0,5, wypada TAK, w przeciwnym razie NIE. Obie połowy przedziału są tej samej długości, więc szanse są równe.

Losowania są niezależne. Po pięciu odpowiedziach TAK szansa na kolejne TAK nadal wynosi 50%. Przekonanie, że po serii „musi” wypaść coś innego, to błąd hazardzisty. Tak wyglądają szanse na serie liczone od nowa:

Prawdopodobieństwo serii takich samych odpowiedzi
Seria Szansa W procentach
3 razy TAK pod rząd 1 na 8 12,5%
5 razy TAK pod rząd 1 na 32 około 3%
10 razy TAK pod rząd 1 na 1024 około 0,1%
10 razy ta sama odpowiedź, TAK albo NIE 1 na 512 około 0,2%

Przy wielu losowaniach długie serie są za to normalne. W 100 losowaniach seria co najmniej pięciu takich samych odpowiedzi pod rząd pojawia się w około 97% przypadków, a seria siedmiu w ponad połowie. Jeśli bilans pokazuje kilka TAK z rzędu, generator działa poprawnie.

Więcej o tym, jak komputer tworzy liczby losowe, przeczytasz w artykule o generatorach liczb pseudolosowych.

Przykładowe pytania

Najlepiej sprawdzają się pytania, na które obie odpowiedzi są do przyjęcia:

  • Czy zamówić dziś jedzenie?
  • Czy iść wieczorem na siłownię?
  • Czy obejrzeć kolejny odcinek?
  • Czy zadzwonić dziś do mamy?
  • Czy wziąć parasol?
  • Czy kupić ten sweter?
  • Czy pojechać rowerem zamiast autobusem?
  • Czy odpisać na wiadomość od razu?

Gdy opcji jest więcej niż dwie, wpisz je na kole fortuny. Tę samą odpowiedź tak albo nie wylosujesz też na kole fortuny tak nie, a orła albo reszkę w rzucie monetą.

Często zadawane pytania

Czy losowanie tak nie jest naprawdę losowe?

Odpowiedź wybiera funkcja Math.random wbudowana w przeglądarkę. To generator pseudolosowy: liczy kolejne wartości według algorytmu, ale wyniki są równomiernie rozłożone i nie da się ich przewidzieć z poziomu strony. TAK i NIE mają po 50% szans, a żadne losowanie nie zależy od poprzednich. Do gry i codziennych wyborów to w zupełności wystarczy.

Czy muszę wpisywać pytanie?

Nie. Pytanie pojawia się tylko nad odpowiedzią i w historii, żeby łatwiej było później sprawdzić, czego dotyczyło losowanie. Bez pytania wystarczy kliknąć Losuj odpowiedź.

Czy moje pytania i odpowiedzi są gdzieś zapisywane?

Tylko w Twojej przeglądarce, w pamięci localStorage. Historia obejmuje 20 ostatnich losowań, a bilans liczy wszystkie odpowiedzi na tym urządzeniu. Nic nie trafia na serwer. Przycisk Wyczyść usuwa historię i zeruje bilans.

Co zrobić, jeśli wylosowana odpowiedź mi się nie podoba?

Zwróć uwagę na to rozczarowanie. Jeśli wypadło NIE, a pierwszą reakcją był zawód, to znak, że liczyło się na TAK. Losowanie nie musi niczego rozstrzygać, może po prostu pokazać, na czym Ci zależy.

Czy mogę losować kilka razy pod rząd?

Tak, bez limitu. Każde losowanie jest osobne, więc druga odpowiedź nie poprawia pierwszej, tylko jest kolejnym rzutem. Jeśli chcesz zasady, ustal ją przed kliknięciem, na przykład: liczy się pierwsza odpowiedź albo dwie z trzech.

Czy mogę podejmować w ten sposób ważne decyzje?

Losowanie dobrze rozstrzyga drobne sprawy, przy których obie opcje są w porządku. Przy decyzjach o pracy, zdrowiu, pieniądzach czy związku lepiej potraktować wynik jako sygnał, co naprawdę myślisz, a samą decyzję podjąć po namyśle i rozmowie z bliskimi.

Czym losowanie tak nie różni się od koła fortuny i rzutu monetą?

Szanse są takie same: dwie odpowiedzi po 50%. Różni się sposób pokazania wyniku. Tutaj odpowiedź pojawia się od razu, razem z Twoim pytaniem. Koło fortuny tak nie kręci tarczą, co lepiej wygląda przy pokazywaniu wyniku grupie, a rzut monetą daje orła albo reszkę i pozwala rzucić do 100 razy naraz.